اگر سخنى در قرآن ديدند و سبب شبههء آنان گرديد براى آن است كه حقيقت معنى آن را نيافته‌اند ؛ پس نبايد آن را دليل بر بطلان كلام خدا قرار دهند و اگر عجز مردم از معارضهء قرآن ثابت شد ، نبوت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله نيز ثابت مىشود . « 1 » الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ . . . « 2 » مؤلف : نزد بعضى مراد به اين « عهد الست » است كه حقّ تعالى همهء آدميان را از صلب آدم عليه السّلام به شكل مورچه‌هاى خرد خلق نمود بعد از آن‌كه عقل به ايشان داده بود ، ربوبيّت خود را و تصديق جميع انبيا را به ايشان امر فرمود ، همهء ايشان تصديق به آن كردند و معترف شدند . علّامه شعرانى : اهل ظاهر اين سخن را نمىپذيرند و به دليل عقلى اعتنا نمىكنند و مىگويند : قضيهء مورچه در حديث آمده است و گرچه مخالف اصول دين و عدالت حقّ باشد بايد آن را پذيرفت به‌معناى ظاهرى . و گروه ديگر تأويل مىكنند به فطرت توحيد كه خدا انسان را با آن آفريده است ؛ چون توجّه به خالق از غرائز طبيعى انسان است ، مانند ميل طفل به پستان مادر . « 3 » كَيْفَ تَكْفُرُونَ بِاللَّهِ وَ كُنْتُمْ أَمْواتاً فَأَحْياكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ . « 4 » مؤلف : در خبر مىآيد كه رسول صلّى اللّه عليه و آله گفت : چون مرده را در گور نهند دو فرشته مىآيند تا به گور او فرو شوند و خداى تعالى او را زنده كند تا به صدر و سينه و حيات با او دهد و حواسّ درست و او را از خداى بپرسند و از پيغامبر و از امامان ؛ اگر جواب دهد ، و جواب صواب دهد او را گويند : « نم نومة العروس » ؛ بخسب چنان‌كه

--> ( 1 ) . منهج الصادقين ، ج 1 ، ص 140 . ( 2 ) . بقره ( 2 ) آيهء 27 . ( 3 ) . منهج الصادقين ، ج 1 ، ص 146 . ( 4 ) . بقره ( 2 ) آيهء 28 .